OROLBO‘YI MINTAQASI SHAROITIDA METABOLIK SINDROM VA 2-TUR QANDLI DIABET RIVOJLANISHINING IMMUNOGENETIK MEXANIZMLARI: YALLIĞLANISH MEDIATORLARI VA INSULIN REZISTENTLIGINI BOSHQRUVCHI GENLARNING ROLI

Abstract

Orolboʻyi mintaqasidagi murakkab ekologik-apozitsion vaziyat aholi salomatligiga sezilarli salbiy taʼsir koʻrsatmoqda. Surunkali ekologik stress, tuz-chang aerozollari va ogʻir metallar taʼsiri metabolik buzilishlarning va, xususan, metabolik sindrom (MS) hamda 2-tur qandli diabet (T2D) chastotasining oshishiga olib keladi. Ushbu obzor maqolada Orolboʻyi sharoitida MS va T2D patogenezida yalligʻlanish mediatorlari (TNF-alpha, IL-6, IL-1beta) va insulin rezistentligini boshqaruvchi genlar (IRS1, TCF7L2, PPARG, CAPN10) polimorfizmining immunogenetik rolini zamonaviy ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi.