DẤU ẤN VĂN HÓA TỘC NGƯỜI QUA HỆ THỐNG TỪ NGỮ VÀ HÌNH ẢNH TRONG HÁT PÁO DUNG CỦA NGƯỜI DAO Ở THÔN TRUNG MINH, XÃ HÙNG LỢI, TỈNH TUYÊN QUANG

Abstract

Hát Páo dung không chỉ là hình thức diễn xướng dân gian tiêu biểu mà còn là không gian lưu giữ kí ức và các giá trị văn hóa của người Dao. Trên cơ sở 57 lời hát Páo dung thu thập, sưu tầm được tại thôn Trung Minh, xã Hùng Lợi, tỉnh Tuyên Quang bài viết nhận diện dấu ấn văn hóa tộc người qua hệ thống từ ngữ và hình ảnh trong lời ca. Nghiên cứu sử dụng phương pháp điền dã trực tiếp kết hợp với phân tích văn bản và tiếp cận văn hóa học. Kết quả cho thấy các lớp từ ngữ trong lời ca làm rõ niềm tin vào tổ tiên, ý thức cội nguồn, trách nhiệm giữa các thế hệ, cùng quan niệm về hạnh phúc và sự thủy chung trong hôn nhân người Dao. Đồng thời, hệ thống hình ảnh về không gian thiêng, trang phục truyền thống và thiên nhiên miền núi gắn chặt với quan niệm về sự trưởng thành, mĩ cảm tộc người và môi trường sống. Qua đó, nghiên cứu khẳng định lời Páo dung không chỉ phản ánh đời sống mà còn là phương tiện lưu giữ, biểu đạt và truyền nối các giá trị văn hóa của cộng đồng người Dao ở thôn Trung Minh, xã Hùng Lợi, tỉnh Tuyên Quang.