Nghiên cứu vòng tuần hoàn các-bon theo chuỗi giá trị rừng trồng sản xuất Quế ở Lào Cai

Abstract

Cây Quế (Cinnamomum cassia Blume) là loài lâm sản ngoài gỗ chiến lược của Việt Nam với kim ngạch xuất khẩu đạt 274,5 triệu USD năm 2024. Nghiên cứu được thực hiện nhằm định lượng vòng tuần hoàn các-bon theo chuỗi giá trị Quế tại ba xã (Nghĩa Đô, Xuân Hòa, Phong Hải tỉnh Lào Cai) thông qua kết hợp ba phương pháp: (1) Đo đạc sinh khối thực địa theo IPCC Tier 2 và TCVN 14287:2024 trên 27 ô tiêu chuẩn, 655 cây mẫu; (2) Kiểm kê phát thải khí nhà kính theo khung LCA qua phỏng vấn 112 hộ gia đình; và (3) Tính cân bằng các-bon ròng hệ sinh thái (NECB). Kết quả cho thấy: tổng sinh khối trên mặt đất (AGB) đạt 75,17 tấn/ha, tương đương 129,66 tCO₂e/ha; sinh khối dưới mặt đất (BGB) đạt thêm 18,04 tấn/ha, tương đương 31,12 tCO₂e/ha; tổng các-bon tích lũy (AGB + BGB) đạt 160,78 tCO₂e/ha/năm; tốc độ hấp thụ các-bon đạt đỉnh 0,783 tC/ha/năm ở giai đoạn 5–9 tuổi. Tổng phát thải toàn chuỗi ước tính 7075,8 kgCO₂e/ha/năm, trong đó canh tác và chăm sóc Quế là điểm nóng phát thải lớn nhất, chiếm 92%. Cân bằng các-bon ròng NECB = +153,70 tCO₂e/ha/năm, khẳng định hệ sinh thái rừng trồng Quế tại Lào Cai đóng vai trò là bể hấp thụ các-bon ròng.